ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು

Authored by : Chetan Jeeral

ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೇ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (quasi -federal system) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಭಾರತ ಇತರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

  • ಎರಡು ಸರಕಾರಗಳಿವೆ – ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ
  • ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ೩ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ – ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ, ಜಂಟಿ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ.
  • ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
  • ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಬೈಕಾಮೆರಾಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ವಿಧಾನಸಭೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್).

ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು

ಅಧಿಕಾರದ ಹಂಚಿಕೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 7 ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದ  ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  3 ಪಟ್ಟಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮಗೆ ಸೇರಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ತಮಗೆ ಸೇರಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಜಂಟಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ್ದೇ ಅಧಿಕಾರ.

ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉದಾ: ಸೇನೆ, ಹೊರದೇಶದ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ, ಕರೆನ್ಸಿ, ಮುಂತಾದವು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉದಾ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೊಲೀಸ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮುಂತಾದ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಯಾವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಜಂಟಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜಂಟಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯೇ ಅಂತಿಮವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಲಮು 200, ಹಾಗೂ ಕಲಮು 352, 356 ಹಾಗೂ 360 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಮು 256, 257 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿರುವ ಕಾರ್ಯಂಗ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಆಕ್ಷೇಪವೆತ್ತುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.

ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಹಿಡಿತ

ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ದೇಶವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಸತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕೆಂದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಯ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರದ ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪಾಲನ್ನು ನಿರ್ಧಾರಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾತು ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆ ನೀಡಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ನೀಡದೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಶೇ 40 ರಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಅಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗದಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಜಿ.ಎಸ.ಟಿ ಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನೇ ನೀಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ

ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮನಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಸೀಟುಗಳು ಎಷ್ಟು ಎನ್ನುವುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಗೋವಾ, ಅಸ್ಸಾಂನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸೀಟುಗಳೋ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಹಲ್ಲು ಕಿತ್ತ ಹಾವಿನಂತೆ. ಹೆಸರಿಗೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಣಯವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಟನ್ನು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಆರಿಸಿ ಕಳಿಸುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿರುತ್ತದೋ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಯೋಗ ದೊರಕುವ ಸಂಭವವಿದೆ.

ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವ ಸಿಕ್ಕರೆ ಆಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ

ನಿಜವಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ, ಭಾರತ ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕಲಮು 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಹಕ್ಕು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಪರಿಪಾಠ ಇದೆ, ಆದರೆ ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ನಿಯಮದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವೇ ಇಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನಾರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿರುವ ಅಧಿಕಾರ

ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಂತಿಮ. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಂದರೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದ ಹಾಗೂ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ವಿರೋಧವಿದ್ದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಈ ಧೋರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಕವಾಗಿವೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಇಂತಹ ನಡೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳನ್ನು ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿ ಕಚೇರಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹುದ್ದೆ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮದ್ದು ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದು. ಜನವರಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮೂಲಕ ಬಲವಂತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜೂಲೈ ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಆದೇಶವನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರಕಾರವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅಡಿಯಾಳಿನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹುದ್ದೆಯು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹುಳುಕುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮೂಲಕ  ಕಲಮು 356ರ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗಳು

ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಜಂಟಿಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಈಗ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ತೆರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಈ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಂಚುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಮುಂದೆ ಬೇಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಾವು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆಯೋ ಅಥವಾ ಸಚಿವಾಲಗಳ ಮುಂದೆಯೋ ಬೇಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಇರಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅದರ ಬದಲು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೇ ತಗೆದು ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಶಕ್ತವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವ ಕೇಂದ್ರದ ನಿಲುವು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾರಕವೇ.

ಭಾಷ ಸಂಘರ್ಷ

ವಿವಿಧತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಭಾರತ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಕಾರಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಭಾಷಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಒಳನುಡಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಾರು ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ 22 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಗಳು ಎನ್ನುವ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತೊಂದರೆ ಇರುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಯೇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ. 22 ಭಾಷೆಗಳು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ 3 ಭಾಷ ಸೂತ್ರದ  ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರುತ್ತಿದೆ.

ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಾಗ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಾದವು, ಅದಾದ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಇವತ್ತಿಗೆ ಹಿಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾ ಹಿಂದಿಯೇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹೋರಾಡುತ್ತಿವೆ. ಬಹುಭಾಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಮೆರೆಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ನೀತಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾರಕ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s